August 22, 2016

नयाँ शक्तिले सुरुगर्यो स्थानिय निकायको हिसाब किताब जनताले हेर्न पाउनुपर्ने अभियान


नयाशक्ति ललितपुरले स्थानीय निकाय र सरकारी निकाय हरुमा पारदर्शिता माग गर्दै आय व्यय विवरण सार्बजनिक गर्नुपर्ने , काम र परिणाम विवरण जनताले हेर्न पाउनु पर्ने अभियान सुरु गरेको छ ।

August 17, 2016

प्रचण्डले १ महिनाको तलब भुकम्प पिडितलाइ दिए हिम्मत भए ९ महिनाको निशुल्क काम गर्छु भन्नुस

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले आफ्नो पहिलो महिनाको तलब धर्मुस सुन्तली फाउण्डेसनलाई सहयोग गर्ने भएका छन् ।

बुधबार बिहान प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई भेट्न बालुवाटार पुगेका धुर्मुस सुन्तलीसहितको टोलीलाई उनले आफ्नो एक महिनाको पारिश्रमिक उपलव्ध गराउने बताएका हुन् ।

भूकम्पपछि धुर्मुस सुन्तलीले चलाएको प्रशंसा गर्दै प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भने, ‘भूकम्पपछि आएको मानवीय विपत्तिलाई राहत दिन तपाईंहरुले चलाएको अभियान प्रशंसनीय छ । यसले देशैभरि सकारात्मक सन्देश गएको छ,’ प्रधानमन्त्रीले भने,’ म तपाईंहरुको अभियानमा सँगै छु , अहिलेको लागि मेरो पहिलो महिनाको व्यक्तिगत लतब तपाईहरुको फाउण्डेसनलाई सहयोग गर्छु ।’

भेटमा प्रधानमन्त्री प्रचण्डले धुर्मुस सुन्तलीले निर्माण गरिरहेको एकिकृत नमुना वस्तीलाई सरकारले प्राथमिकतामा रहेको उल्लेख गरे । प्रचण्डले आफू अहिले केह गरेर देखाउने सोचमा रहेको भन्दै सरकार र नागरिक मिलेर पुनर्निर्माणलाई अगाडि बनाउनेपर्ने बताए ।

प्रधामन्त्रीसँगको भेटमा धुर्मुस सुन्तलीले आफूहरुलाई सरकारलाई दूत नियुक्ति गरे पनि सामाजिक अभियानमा गर्नसक्ने सहयोगका पर्याप्त अधिकार नभएको गुनासो गरे । अनलाखबरबाट 

हिम्मत छ भने पुनर्निर्माण प्राधिकरणको नेतृत्व डाक्टर भट्टराईलाई दिइयोस

बिनासकारी भुकम्प जानेबितिकै पुननिर्माण प्राधिकरणको अवधाराणा ल्याउने व्यक्ति बाबुराम भट्टराई हुन् । शोकलाइ शक्तिमा बदल्ने पुरातात्विक महत्वका संरचना पुनर्निर्माण अनि बाकी संरचना नवनिर्माणको अवसर हो यो भन्ने भट्टराइलाइ पुननिर्माण प्राधिकरणको  जिम्मेवारी दिन बाबुरामले राम्रो गरेर खाइपाई आको गुम्ने डरले त्यतिबेला डराएको आभास आएको थियो । 
अझै ढिला भएको छैन क्षमता र दक्षता भएका भट्टराई यो जिम्मेवारी सुम्पन नेपाली जनता अनुरोध गर्छन  र तयार रहनु पर्छ के कांग्रेसमाओबादी सरकार अनि  , एमाले सहमत छन् यो च्यालेन्ज स्वीकार्न ? 
दिने हिम्मत छ प्रचण्ड सरकार संग ? प्रधानमन्त्री भएको व्यक्ति रास्ट्रको लागि यो पद स्वीकार्न तयार व्यक्ति थिए भट्टराई 
यसै सन्दर्भमा धिरेन्द्र कोइरालाले केहि तथ्य र विचार प्रस्तुत गर्नु भएको छ वहाको फेसबुक बाट जस्ताको तस्तै हेर्नुहोस 
************************
By धिरेन्द्र प्रसाद कोइराला
(वैदेशिक लगानीमा पीएचडी गर्दै गरेको हुनाले सयौं पुस्तक पढ्ने अबसर मिल्यो । निति निर्माता, लगानीकर्ताहरुसंग छलफलमा भागलिने मौका मिल्यो । के प्रष्ट हो भने जबसम्म पोलिसी स्टेबल गर्दैन तब सम्म देशमा लगानीको बाताबरण बन्दैन । )
दश खरब उठाउन सक्छु

( गोरखामा उहाँले सरकारसंग पुनर्निर्माण प्राधिकरणको जिम्मा माग्नु भएको समाचारहरुले दिएकाछन ।यसलाई उल्टो नबुझियोस । पहिलेपनि  अनावश्यक हिसाबले उठाउने काम गरियो । भट्टराईले मुख खोल्योकी लौ सिद्धियो भन्नेहरुको जमात नेपालमा छ ।  देश त्यत्तिकै बन्दैन । संसारसंग लगानी वा सहयोग जुटाउन लबिङ गर्न सक्ने खुबी समकालीन नेपालका नेतामा उहाँ मात्रै हो भन्दा अन्यथा हुनेछैन । यदि यो कामको नेतृत्व भट्टराईले गर्नु भयो भनें के प्रष्ट हो भने यो बिश्वकै समाचार बन्न सक्दछ । यसले कामगर्न अर्को माहोल बन्नेछ । अहिले त हैटिको दिशामा गयो ।) 

---- देश बन्न थाल्यो भने म आफू आफ्नो काम गरेर बस्ने थिएं होला । राजनिती देश बनाउनको लागि हो ।  आफ्नै विषयमा पढ्ने, पढाउने , विचारदिने अबसर पाइने थियो ।  यो पद, यो ओहदाको झंझटमा किन फस्नु बेकारमा भन्ने लाग्छ ।  यो कति आनन्दको दिन हुने थियो होला । 
राजनितीमा मेरो बिद्यार्थीकालका संघर्सशिल साथीहरु मैदानमै छन ।

गंगा श्रेष्ठ, देबेन्द्र पौडेल, देवेन्द्र पराजुली, कल्पना धमलाहरु डटिरहेकै छन । दुब्लो, पातलो दारी पालेको एउटा ब्याग बोकेर हिड्ने त्यो जनमोर्चाको अध्यक्ष डाक्टर भट्टराई (मैले अस्कल पढ्दा देखेको भट्टराईले) अझै रास्ट्र बनाउने बाटो समाती रहनु भएको छ । यो अभियानमा धेरै प्रोफेसनल साथिहरु समेटिनु भएकोछ । 

आम आदमी पार्टीले चुनाबी भुकम्प पैदा गर्यो । दिल्लीमा कंग्रेस आई, भारतीय जनता पार्टी बढारीयो । चुनाब भनेको पनि लहर हो । त्यो लहर कसरी पैदा गर्ने र चुनाब जित्ने । यो एउटा प्रश्न हो भने अर्कोतिर कसरी आफ्नो मुल एजेन्डामा टेकेर व्यवहार मै समाधान दिने भन्नेकुरा अर्को चुनौतीको कुरा हो । 

आफ्नो योग्यता, क्षमता थाहा पाएर त्यसलाई मौकामा बदल्ने । त्यो मौकालाई आधिकरिकतामा बदलेर तुरुन्तै एक्सनमा जाने । त्यो एक्सनमा जांदा प्रोफेसनल साथीहरुको बिचमा सल्लाह गर्ने । समुहमा
काम गर्ने र पार्टीको इस्स्युमा आक्रामक हिसाबले लहर पैदागर्ने । यसो हुनु पर्दछ। यसरी नेपालमा आगामी चुनाब पार्टीले पुर्ण बहुमतका साथ जित्नु पर्छ । 

1)  प्रमुख कार्यकारी रास्ट्रपति प्रत्यक्ष निर्वाचन गर्ने ब्यबस्था हुनु पर्दछ । 

2)  आर्थिकनिती लगानी मैत्री हुनु पर्दछ ।

3 ) बेरोजगारीको पुर्ण समधान नयाँ शक्ति नेपालले मात्रै गर्न सक्छ ।
       सरकारमा जानु पहिले श्रम र बेरोजगारीमै केन्द्रित भएर जनतालाइ 
       आफ्नो  मोडल काम गरेर देखाउंदै जानु पर्छ ।

4 ) भुकम्पले सखाप पारेका आर्थिक संरचनाहरुको नयाँ ढंगले        पुनर्निर्माण गर्नु पर्छ । त्यो जिम्मा तुरुन्तै पार्टीले सरकारी तवरमै दिने हिम्मत गर्छन भने लिनुपर्छ । त्यसको जिम्मा ब्यक्तिगत रुपमा डाक्टर बाबुराम भट्टराईले गर्नु पाउनु पर्छ । 

अहिले यिनै मुद्दामा केन्द्रित भएर रास्ट्र अगाडी बढाउने हो । सबैलाई चेतना होस् । नत्र रास्ट्रले ठुलो हन्डर खानुपर्नेछ ।

August 15, 2016

घुस्याहा सरकारी निकाय,लोभी यातायात ब्यबसाई ज्यानमारा हुन् -खटेरा गाडीमा लम्पसार परेर यात्रा गर्ने हामी पनि दोषी हौँ

काभ्रेमा बस दुर्घटना र २४ को निधनको खबर - मृतात्माहरुलाई चिर शान्तिको कामना- स्वास्थ्य , सुरक्षा र जीवन पहिला अनि मात्र यात्रा ,काम र अन्य कुराको ख्याल गर्ने - धेरै जसो यातायात ब्यबसाईले पैसा मात्र ठुलो ठानी मानिसहरुको ज्यान मार्ने मर्मत नगरिएको असुरक्षित गाडीमा  अनि क्षमता भन्दा बढी  यात्रु राखिदिने  सरकारको तर्फबाट बाटोको मर्मत , भौगोलिक रुपमा जटिल बाटोमा निजी लगानीका  सार्बजनिक यातायात तत्काल बन्द गरेर 
विस्वासिलो सरकारी-निजि पार्टनरसिपको यातायात ब्यबस्थापन र कडा निगरानी सहितको व्यवस्था तत्काल लागु नगरे सम्म नेपालीले ज्यानमारा यातायातमा अकाल मृत्युबरण गर्ने प्रक्रिया रोकिन्न ।
यातायात ब्यबसाई जसरि नि पैसा कमाउने ,सम्बन्धित निकाय ,  ट्राफिक प्रहरी घुस पाए जे पनि ठिक भन्दिने परिपाटीले अन्तिममा लिने जनताको ज्यान र धनकै हो सबैले खबरदारी गरौँ । 

August 9, 2016

प्रचण्ड सरकारले गर्यो पूर्व बिसिस्टका नाममा बाडिने सुबिधा बन्द गर्ने निर्णय -कुरा हैन यस्तै काम गर्दै जाउ

सरकारले अब पाँच पूर्वविशिष्ट पदाधिकारी (बिग–फाइभ) लाई मात्र आवास, सचिवालय र गाडी सुविधा दिने कानुन ल्याउने तयारी गरेको छ । राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, प्रधानन्यायाधीश र सभामुखलाई मात्र पदबाट बाहिरिएपछि सुविधा दिन विधेयक ल्याउन लागेको हो । 
पूर्वविशिष्ट पदाधिकारीका नाममा राज्य कोषबाट बिना मापदण्ड जथाभावी सुविधा बाँड्ने प्रवृत्तिलाई अंकुश लगाउन सरकारले यस्तो विधेयकको तयारी गरेको हो |
  • – पूर्वराष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, प्रधानन्यायाधीश र सभामुखलाई आवास, सचिवालय र गाडी सुविधा दिइने
  • – पूर्वमन्त्रीहरूले सुविधा नपाउने, सुरक्षा थ्रेट भएमा सामान्य नागरिकलाई जस्तै मूल्यांकन गरी दिइने 

आजीवन जेल हाल्नुपर्ने नक्कली डाक्टर मोटो रकम लिएर रिहा-फेरी धन्दा सुरु गरे-यहि हो जनपक्ष निर्णय?

आजीवन जेल हाल्नुपर्ने नक्कली डाक्टर मोटो रकम लिएर रिहा गरिएको खबर र तिनले फेरी आफ्नो ठगिको ज्यानमारा धन्दा सुरु गरेको समाचार केपी ढुंगानाले आजको कान्तिपुरमा लेखेका छन् ।  के यहि हो जनताको पक्षमा निर्णय ?  यी नक्कली डाक्टरलाइ सर्बस्व सहित फेरी कहिल्यै फर्किन बन्देज लगाउनु पर्ने कि नपर्ने ?
खबर जस्ताको तस्तै हेर्नुहोस् >>
प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले ‘अप्रेसन क्वाक’ अन्तर्गत पहिलो पटक गत वर्ष पक्राउ गरेका १७ चिकित्सकलाई नेपाल मेडिकल काउन्सिलले तत्काल निलम्बन गरेको थियो । दोस्रो चरणमा असारमा पक्राउ परेका ३७ चिकित्सकलाई भने काउन्सिलले अझै निलम्बन गरेको छैन । पुर्पक्षका लागि थुनामा राख्नुपर्ने सरकारी वकिल कार्यालयको मागदाबी अस्वीकार गर्दै १२ वटा जिल्ला अदालतहरूले उनीहरूलाई धरौटीमा छाडेको थियो ।

प्रहरीले नक्कली चिकित्सकहरू पक्राउ परेकै जिल्ला न्यायाधिवक्ताको कार्यालयमा अनुसन्धान फाइल पठाएपछि मुद्दा पनि सोही जिल्ला अदालतमा दर्ता गरिएको थियो । धरौटीमा छुट्नु सफाइ पाउनु नभए पनि काउन्सिलले निलम्बन नगरेको भन्दै उनीहरू काममा फर्किएको सूचना आएको ब्युरोका एक अधिकारीले बताए ।
News in detail go to the link below >>
http://bit.ly/2aHCO91

साउदीमा गारो अवस्थामा भएका नेपाली कामदारले सहयोग चाहीए यहाँ सम्पर्क गर्नुहोस

साउदीको जेद्दास्थित महाबाणिज्यदूतावासले तलव नपाएर तथा कम्पनी बन्द भएर अप्ठेरोमा परेका नेपालीहरुलाई सहयोग उपलब्ध गराउन सुरु गरेको छ । एक विज्ञप्ति जारी गरेर महाबाणिज्यदूतावासले ‘साउदी ओगार’ नामक निर्माण कम्पनी बन्द हुँदा समस्यामा परेका ४१ जना नेपालीहरुलाई खानाको व्यवस्था गरिएको जानकारी दिएको छ ।

दूतावासलाई जुलाइ २७ मानै नेपालीहरुले मेस बन्द भएकाले बाँच नै समस्या परेको भन्दै गुनासो गरेका थिए । सो कम्पनीमा कार्यरत नेपालीहरुले गत जनवरीदेखि नै तलव पाएका थिएनन् ।

कम्पनीबाट फर्किन चाहाने ६ जनालाई नेपाल फिर्ता पठाइसकिएको दूतावासले जनाएको छ । अन्य साउदी छोड्न चाहाने कामदारलाई जतिसक्दो छिटो एक्जिट भिसा उपलब्ध गराउन त्यहाँको श्रम मन्त्रालयसँग समन्वय भइरहेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

यस्तै अन्य कम्पनीमा ट्रान्सफर हुन चाहानेका लागि पनि महाबाणिज्य दूतावासले समन्वय सुरु गरेको जनाएको छ । यस्तै महाबाणिज्यदूतावासले अप्ठेरोमा परेका कामदारलाई रियाद स्थिति दूतावास र जेद्दास्थित महाबाणिज्यदूतावासमा सम्पर्क गर्न अनुरोध गरेको छ ।

August 8, 2016

भारतीय मिडियाले नपाली चेली गौरिका सिंहलाइ भारतिय भनि प्रचार थालेपछि गौरिकालेयसो भनिन्

तेञ्जिङ्ग नोर्गेले सगरमाथा चढेर बिश्वमा किर्तिमान राखेपछि विभिन्न प्रलोभन देखाएर भारतीय नागरिकता दिएर भारतीय भनिएको इतिहास दोहोरिने खेल भएको छ ।  रिओ ओलम्पिकमा बिश्वमा सबैभन्दा कान्छी प्रतिस्प्रधी बनेर तहल्का मच्चाएकि गौरिकलाई भारतीय मिडियाले भारतीय भनि प्रचार सुरुगरेको पाइएको छ ।
भारतीय मिडियाले नपाली चेली गौरिका सिंहलाइ भारतिय भनि प्रचार थालेपछि गौरिकाले आफ्नै फेसबुक पेजमा यसो भनिन् I am Gaurika Singh , Not from India I am proud to be Nepali

August 7, 2016

राजनीतिक दलमा लागेका सरकारी कर्मचारी,शिक्षकको रिपोर्ट गरौँ अब आउंदै जागिर नै खुस्किनेकानुन


सरकारले राजनीतिमा प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने र राजनीतिक दलको सदस्यता लिने निजामती कर्मचारीलाई बर्खास्त गर्नेसम्मको कानुन ल्याउन आन्तरिक गृहकार्य थालेको छ । निजामती कर्मचारीले राजनीतिक दलको सदस्यता लिने तथा सरकारी काम छोडेर खुलेआम राजनीतिक दलको प्रचार–प्रसारमा लाग्ने प्रवृत्ति बढेकाले सरकारले त्यस्तो गृहकार्य थालेको हो । 

च्याउ खेति लहडमा बिदेसिनुको विकल्प -गर्ने तरिका र आम्दाको उपाय

आजभोलि धेरै युवाको एउटै गुनासो सुनिन्छ, ‘देशमा भनेजस्तो काम नै पाइएन ।’ गतिलो रोजगारी भेेटिएन भन्दै विदेशिने यस्ता युवाका लागि गतिलो प्रेरणा हुन्, मकवानपुरका नवराज ढकाल ।
३३ वर्षीय ढकालले गाउँमै बसेर च्याउ खेतीमार्फत गत वर्ष मात्रै २५ लाख रुपैयाँ चोखो मुनाफा कमाए । १४० वटा टनेलमा च्याउखेति गरिरहेका ढकाललाई अहिले भाइहरुले पनि साथ दिएका छन् ।

अहिले झण्डै १६ रोपनी जग्गामा टनेल बनाएर उनले गरेको च्याउखेतीले गतिलै आम्दानी दिइरहेको छ । 

उनले गतवर्ष गाउँमै किलोको ८० रुपैयाँसम्म लिएर च्याउ बेचे । च्याउको बजारका लागि पनि समस्या नभएको उनको अनुभव छ । ढकालले उत्पादन गरेको च्याउ काठमाडौंका ब्यापारीले गाउँमै पुगेर उठाउँछन् । 


‘च्याउबाट आम्दानी भरपुर छ’ उनी भन्छन्-‘सधैँ एकनासको कमाई हुँदैन । लगातार हार नमानी काम गर्ने हो भने आम्दानी सोचेजस्तै हुन्छ ।’ ढकालले च्याउ खेती गर्ने प्रविधि काठमाडौंको बलम्बुमा सिकेका हुन् । पालुङमा ७ वर्षअघि च्याउ खेती सुरु गर्नुभन्दा पहिले बलम्बुुमा निकै अध्ययन गरेको उनी बताउँछन् । ‘व्यवसायिक रुपमा च्याउ खेतीमा लाग्न यसको प्राविधिक पक्षबारे जानकारी हुनैपर्छ,’ उनी भन्छन्-‘अन्यथा यसमा गरिने लगानी बमोजिम प्रतिफल हासिल हुँदैन ।’


कसरी गर्ने त च्याउ खेती ?
पहाडी क्षेत्रका गाउँघरमा सहजरुपमा गर्न सकिन्छ च्याउखेती । तर, यसबारे व्यवहारिक ज्ञान भने लिनैपर्छ । यो थोरै जग्गामा गर्न सकिने खेती भए पनि विशेष स्याहारको आवश्यकता पनि पर्छ । तर, अन्य खेतीजस्तो धेरै दुःख भने गर्नुपर्दैन ।
यो खेतीमा सामान्य आय भएका परिवारले पनि लगानी गर्न सक्छन् । यसबाट प्रतिफल लिन पनि खासै समय लाग्दैन । त्यसैले सीप सिकेर अठोटका साथ काम गर्दा सफलता निश्चित नै छ ।

नेपालमा खेती गर्न सकिने च्याउ विभिन्न प्रकारका छन् । विशेषज्ञको सल्लाह लिएर आफ्नो ठाउँको वातावरण र उपलब्ध साधनमा आधारित भएर फरक-फरक किसिमका च्याउ खेती गर्न सकिन्छ । नेपालमा अहिले कन्ये च्याउ, गोब्रे च्याउ, सिताके च्याउ र राते च्याउको खेती भइरहेको छ । तुलनात्मक रुपमा कन्ये च्याउ अन्यभन्दा सस्तोमा बिक्छ भने अन्य च्याउहरु निकै महंगो हुन्छन् । रातो च्याउको विदेशमा समेत माग छ । काठको ठूटा र मुढामा खेती हुने सिताके च्याउको मूल्य पनि कम्ति छैन ।

च्याउ खेतिका लागि गाउँघरमा सहजै उपलब्ध हुने पराल, केराको पात लगायत सामग्री नै मुख्य हुन् । यसबाहेक टहरा बनाउन खर, बाँस लगायत पनि चाहिन्छ । यि साधन गाउँ घरमा सहज रुपमा पाइने भएकाले यसका लागि ठूलो संघर्ष गर्नु पर्दैन । बजारमा च्याउका बिउ सहजै किन्न पाइन्छ ।

कसरी सिक्ने सीप ?
च्याउखेती गर्ने प्रविधि त्यत्ति अप्ठेरो छैन । अरुले गरेको एकपटक देख्नुभयो भने पनि सिक्न सक्नुहुन्छ । तर, वयवसायिक रुपमा अघि बढ्न तालिम लिएकै राम्रो हुन्छ । यसले तपाईंको आत्मविश्वास मात्रै बढाउँदैन, व्यवसायमा हुने हानीको जोखिम पनि घट्छ । च्याउखेतीको तालिम त्यति लामो अवधिको पनि हुँदैन ।
विभिन्न संघ-संस्था र सरकारी निकायले नै यसको लागि तालिमहरु चलाइरहेका हुन्छन् । तपाईंले आफ्नो नजिकको कृषि सेवा केन्द्र वा जिल्ला कृषि विकास कार्यालयमा गएर बुझ्नुभयो भने तालिमबारे जानकारी पाउनुहुनेछ । गाउँमा च्याउखेतीको तालिमका लागि योजना बनाउनुभयो भने पनि यि निकायले तपाईंलाई सहयोग गर्नेछन् । विभिन्न संघ-संस्थाले गाउँ-गाउँमै पुगेर यस्ता तालिम चलाइरहेका छन् । खेती गर्ने सकिने ठाउँ च्याउखेती प्रायः चिसो मौसम र ठाउँहरुमा गरिन्छ । गर्मी मौसममा तराईमा भने यो सम्भव नहुने विज्ञहरु बताउँछन् । तर, पहाडी क्षेत्रमा भने यो खेती बाह्रैमास गर्न सकिन्छ । यसका लागि घरको कोठा नै चाहिन्छ भन्ने छैन । घरबाहिर खेतबारी, वा खरका छाप्रो र टहरामा पनि गर्न सकिन्छ । त्यस्तै, गाउँमा आˆनै घरवरपरका घाम नलाग्ने छहारीमा पनि गर्न सकिन्छ । यसका लागि सीधा घाम र धेरै हावा लाग्ने ठाउँ भने उपयुक्त हुँदैन । च्याउ खेती गर्न माटोको सतह अन्यत्रको भन्दा केही अग्लो भएको हुनुपर्छ । जमीनमा पानी जम्न दिनुहुँदैन । तर, यसका लागि प्रशस्त मात्रामा उज्यालोपन चाहिन्छ । गाउँ घरमा यस्तो ठाउँको अभाव पक्कै पनि हुँदैन । रोग र कीरा च्याउखेतीमा हुने खतरा भनेको रोग किराकै हो । यसलाई नोक्सान गर्ने मुख्य रोग नै जंगली च्याउ (कप्राइनस) हो । यो पहिलोपटक आउँदा गोलो सेतो हुन्छ । पछि डाँठ लामो भएर फक्रन्छ र कालो निस्कन्छ । त्यसैले, यसलाई आउनेबित्तिकै झिकिदिनुपर्छ । यसमा हरियो, पहेँलो, कालो ढुसी आए पनि त्यति नोक्सान भने हुँदैन । त्यस्तै, यसमा नोक्सान गर्ने अर्को कारण मुसा हो । अरु कीराले भने यसमा त्यति नोक्सान गर्दैनन् । रोग किराबाट बचाएको च्याउलाई बेलैमा टिपेर बजार पुर्याउन सक्नुभयो भने तपाईंले यो कामबाट हात झिकेर हिँड्नुपर्ने छैन । कृषि बजारबाट 

Share

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More